تاندون آشیل پا
تاندون آشیل (Achilles Tendon) قویترین و بزرگترین تاندون در بدن انسان است. نام آن از اسطوره یونانی آشیل گرفته شده است.
در اینجا یک توضیح جامع در مورد این تاندون مهم ارائه شده است:
۱. آناتومی و عملکرد تاندون آشیل
محل قرارگیری:
تاندون آشیل در پشت ساق پا قرار دارد. این تاندون، عضلات بزرگ پشت ساق (گاستروکنمیوس و سولئوس) را به استخوان پاشنه پا (کالکانئوس) متصل میکند.
عملکرد:
وظیفه اصلی تاندون آشیل این است که به شما اجازه دهد:
- پای خود را به سمت پایین خم کنید (اشاره به نوک انگشتان).
- روی پنجه پا بایستید.
- بدویید، بپرید و راه بروید.
- این تاندون نیروی عظیمی را تحمل میکند و برای حرکتهای روزانه و ورزشی بسیار حیاتی است.
۲. آسیبهای رایج تاندون آشیل
از آنجایی که تاندون آشیل تحت تنش زیادی قرار دارد، مستعد انواع خاصی از آسیبها است:
الف) تاندونیت آشیل (Achilles Tendinitis)
این شایعترین مشکل است و به التهاب یا تخریب تاندون اطلاق میشود. این عارضه اغلب در اثر استفاده بیش از حد، دویدن زیاد، یا افزایش ناگهانی فعالیت ورزشی رخ میدهد.
- علائم: درد و سفتی در پشت پاشنه یا ساق پا، به خصوص صبحها یا بعد از ورزش. ممکن است تاندون در لمس متورم و حساس باشد.
- انواع:
- تاندونیت غیردرجگاهی (Noninsertional): دردی که در قسمت میانی تاندون (چند سانتیمتر بالاتر از پاشنه) ایجاد میشود.
- تاندونیت درجگاهی (Insertional): دردی که در جایی که تاندون به استخوان پاشنه متصل میشود، ایجاد میگردد.
ب) پارگی تاندون آشیل (Achilles Tendon Rupture)
این یک آسیب جدی و حاد است که معمولاً به صورت یک پارگی کامل یا جزئی رخ میدهد. این اتفاق اغلب هنگام ورزشهایی که نیاز به شتابگیری و توقف ناگهانی دارند (مانند بسکتبال یا تنیس) رخ میدهد.
- علائم:
- احساس یک “ضربه” یا “شلیک” دردناک ناگهانی در پشت ساق پا، مانند این که کسی با چوب به شما ضربه زده باشد.
- شنیدن صدای “پاپ” یا ترکیدن.
- ناتوانی در ایستادن روی پنجه پا.
- درد شدید و تورم.
۳. عوامل خطر و پیشگیری
عوامل خطر اصلی:
- افزایش سن: با افزایش سن، جریان خون به تاندون کاهش یافته و ضعیفتر میشود.
- جنسیت: مردان بیشتر از زنان در معرض پارگی آشیل هستند.
- ورزشهای پرفشار: دویدن، پریدن و ورزشهای راکتی.
- کفش نامناسب: به ویژه کفشهایی که حمایت کافی از قوس پا ندارند.
- بیماریها: برخی بیماریها مانند آرتریت روماتوئید و دیابت.
- داروها: مصرف برخی آنتیبیوتیکها (مانند کینولونها).
ارتباط کاردرمانی با آسیبهای تاندون
در حالی که فیزیوتراپیستها اغلب بر روی بهبود قدرت و دامنه حرکتی تاندونهای بزرگ مانند آشیل تمرکز دارند، کاردرمانگران نقش حیاتی در توانبخشی تاندونهای اندام فوقانی (دست و مچ) و همچنین در بازگشت به فعالیتهای روزمره پس از هر نوع آسیب تاندونی (از جمله آشیل) ایفا میکنند.
نقش کاردرمانگران در آسیبهای دست و مچ (مانند تاندونیت یا ترمیم تاندون):
- ساخت اسپلینت (بریس سفارشی): کاردرمانگران مهارت بالایی در ساخت اسپلینتهای سفارشی برای بیحرکت نگه داشتن یا حمایت از تاندونهای آسیبدیده (مانند تاندونهای فلکسور یا اکستنسور در مچ و انگشتان) دارند تا ترمیم به درستی صورت گیرد.
- تمرینات عملکردی: آنها تمریناتی را طراحی میکنند که مستقیماً عملکرد بیمار در کارهای روزمره را هدف قرار میدهند، مثلاً تمرین برای گرفتن یک قاشق، باز کردن در بطری، یا تایپ کردن، در حالی که تاندون در حال بهبودی است.
- آموزش محافظت از تاندون: آموزش به بیمار در مورد نحوه انجام فعالیتها به گونهای که فشار کمتری به تاندون در حال ترمیم وارد شود.
نقش کاردرمانگران در آسیبهای تاندون آشیل (اندام تحتانی):
اگرچه تمرکز اولیه پس از پارگی یا تاندونیت آشیل با فیزیوتراپیست است، کاردرمانگر کمک میکند تا:
- بیمار با استفاده از وسایل کمکی (مانند واکر یا عصا) به طور ایمن در خانه حرکت کند.
- نحوه لباس پوشیدن، دوش گرفتن یا رسیدن به وسایل مورد نیاز را با محدودیت وزنگذاری روی پا تنظیم کند.
به طور خلاصه، کاردرمانی بر نحوه انجام کارهای روزانه شما در حین بهبودی از آسیب تاندونی تمرکز دارد.
کاردرمانی یکی از شاخه های توانبخشی است که بر روی ابعاد جسمی و روانی افراد کار می کند. این درمان در واقع حوزه ای میان رشته ای است که از علوم مختلف نظیر روانشناسی، فیزیولوژیک و آناتومی برای بهبود عملکرد بیماران بهره می برد. یکی از هدف های اصلی کاردرمانی به استقلال رساندن مراجع است. به طوری که پس از پایان جلسات بتواند به تنهایی کارهای مربوط به خود را انجام دهد.
مرکز جامع توانبخشی سرو در زمینه کاردرمانی کودکان اوتیسم، بیش فعالی، سندروم داون، کودکان کم توان ذهنی، اختلالات حسی، اختلالات یادگیری ، لکنت زبان فعالیت می نماید. جهت تماس با کلینک جامع توانبخشی سرو باشماره تلفن های 3734-8809-021 و 09355505670 تماس حاصل فرمایید.