ماساژدهی (یا دستکاری بافت نرم) میتواند یک جزء کمکی در گفتاردرمانی باشد و عمدتاً بر دو حوزه اصلی تمرکز دارد: گفتار (Articulation) و بلع (Dysphagia).
۱. اهداف و کاربردها:
بهبود انعطافپذیری و دامنه حرکتی عضلات:
ماساژ میتواند به شل شدن عضلات بسیار سفت یا اسپاستیک (که اغلب در اختلالات نورولوژیک مانند سکته مغزی یا فلج مغزی دیده میشود) کمک کند و دامنه حرکتی زبان، لبها و فک را افزایش دهد.
این کار میتواند به تولید آواهای واضحتر کمک کند.
افزایش آگاهی حسی (Proprioception):
ماساژ ملایم میتواند حس عمقی (آگاهی از موقعیت عضلات) را در ناحیه دهان و حلق افزایش دهد، که برای کنترل دقیق اندامهای گفتاری حیاتی است.
کاهش تنش و استرس:
تنش بیش از حد در عضلات صورت و گردن میتواند مانع از تولید روان گفتار شود. ماساژ میتواند تنشهای مرتبط را کاهش دهد.
تسهیل بلع (در دیسفاژی):
در مواردی که مشکل بلع وجود دارد (دیسفاژی)، ماساژ ممکن است بر روی عضلات زیر گلو (عضلات حنجره و حلق) اعمال شود تا تون عضلانی بهینه شده و عمل بلع ایمنتر و کارآمدتر شود.
۲. تکنیکهای رایج:
تکنیکهای ماساژ در گفتاردرمانی معمولاً توسط آسیبشناسان گفتار و زبان (SLP) آموزش داده شده و انجام میشوند و شامل موارد زیر است:
ماساژ عضلات صورت و دهان: تمرکز بر عضلات گونه (Buccinator)، لبها (Orbicularis Oris) و فک (Masseter).
ماساژ زبان: اعمال فشار یا کشش ملایم برای بهبود انعطافپذیری نوک زبان و بخشهای دیگر آن.
ماساژ گردن: برای شل کردن عضلات فرعی تنفس و گفتار که ممکن است بیش از حد فعال باشند.
نکات بسیار مهم:
تخصص درمانگر: ماساژدهی در گفتاردرمانی نباید توسط افراد غیرمتخصص انجام شود. آسیبشناسان گفتار و زبان دورههای تخصصی لازم برای درک آناتومی دقیق این عضلات و روشهای ایمن دستکاری آنها را دیدهاند.
ایمنی در بلع: ماساژ برای بهبود بلع (به ویژه در بیماران نورولوژیک) یک مداخله درمانی تخصصی است و انجام نادرست آن میتواند خطر آسپیراسیون (ورود غذا به ریهها) را افزایش دهد.
گفتاردرمانی یا آسیبشناسی گفتار و زبان رشتهای از علوم توانبخشی است که توسط یک متخصص بالینی بنام گفتار درمانگر یاآسیب گفتار و زبان (SLP) به بررسی، تشخیص و درمان اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع میپردازد.
مرکز جامع توانبخشی سرو در زمینه گفتاردرمانی کودکان اوتیسم، بیش فعالی، سندروم داون، کودکان کم توان ذهنی، اختلالات حسی، اختلالات یادگیری ، لکنت زبان فعالیت می نماید. جهت تماس با کلینک جامع توانبخشی سرو باشماره تلفن های 3734-8809-021 و 09355505670 تماس حاصل فرمایید.