اضطراب جدایی چیست؟

اضطراب جدایی در کودکان زیر یک سال یک مرحله طبیعی از رشد است، اما زمانی که این اضطراب بیش از حد شدید شده، برای بیش از چهار هفته ادامه یابد (در کودکان و نوجوانان) و در عملکرد روزمره فرد اختلال ایجاد کند، به عنوان یک اختلال روانی طبقه‌بندی می‌شود.

علائم اصلی شامل:

پریشانی بیش از حد هنگام پیش‌بینی یا تجربه جدایی از افراد وابسته.

ترس مداوم از دست دادن یا آسیب دیدن افراد مهم (مانند بیماری یا تصادف والدین).

ترس از تنها ماندن در خانه یا مکان‌های دیگر.

مشکل در به خواب رفتن بدون حضور فرد وابسته.

کابوس‌های مکرر درباره جدایی.

شکایات جسمی مکرر (مانند سردرد یا دل‌درد) هنگام زمان جدایی.

در بزرگسالان، این اختلال اغلب با اضطراب شدید درباره سلامت عزیزان و اجتناب از ترک خانه یا محل کار در ارتباط است.

رابطه اضطراب جدایی و بازی درمانی

بازی درمانی یک رویکرد درمانی مبتنی بر این اصل است که بازی زبان طبیعی کودک است. کودکان اغلب برای بیان احساسات، ترس‌ها و تجربیاتی که نمی‌توانند با کلمات بیان کنند، از بازی استفاده می‌کنند.

کودک مبتلا به اضطراب جدایی اغلب ترس شدیدی از رها شدن یا اتفاق ناگوار برای والدینش دارد. در اتاق بازی درمانی:

1استفاده از عروسک‌ها و نمایش‌ها: درمانگر از کودک می‌خواهد با عروسک‌ها یا بازی‌های نمایشی، سناریوهای جدایی را بازسازی کند. کودک می‌تواند به عروسک‌ها اجازه دهد که بترسند، گریه کنند، یا “مامان و بابا” را برگردانند. این کار به کودک اجازه می‌دهد تا ترس‌های درونی خود را بیرونی و ملموس سازد.

کاهش تهدید: وقتی ترس در قالب بازی بیان می‌شود، برای کودک کمتر تهدیدآمیز است تا زمانی که مستقیماً درباره آن صحبت کند.

۲. تمرین مهارت‌های مقابله‌ای (Coping Skills Practice)

بازی درمانی فضایی برای تمرین رفتارهای جدید است که کودک می‌تواند آن‌ها را به زندگی واقعی خود منتقل کند:

تمرین جدایی ساختگی: درمانگر و کودک ممکن است با هم یک “قرار ملاقات” یا “پایان بازی” تعیین کنند. کودک یاد می‌گیرد که چگونه با خداحافظی کوتاه کنار بیاید و بداند که بازی دوباره شروع خواهد شد.

تقویت احساس کنترل: بازی به کودک این امکان را می‌دهد که در یک حوزه کوچک (بازی) کنترل کامل داشته باشد، که این احساس کنترل را به احساس کلی خود در مور د توانایی مدیریت جدایی تعمیم می‌دهد.

۳. تقویت دلبستگی ایمن (Secure Attachment)

در بازی درمانی متمرکز بر رابطه (Relational Play Therapy)، رابطه بین کودک و درمانگر به عنوان یک “پایگاه امن موقت” عمل می‌کند:

کودک یاد می‌گیرد که می‌تواند از درمانگر دور شود (برای بازی در گوشه‌ای از اتاق) و دوباره به سمت او برگردد و اطمینان یابد که درمانگر همچنان آنجا خواهد بود. این تجربه، مدل‌سازی (نمونه‌سازی) برای دلبستگی ایمن با والدین در زمان جدایی است.

۴. پردازش تروما یا عوامل محرک (Processing Triggers)

اگر اضطراب جدایی در پی یک رویداد استرس‌زا (مانند یک بیماری جدی یا یک جدایی ناگهانی) رخ داده باشد، بازی درمانی راهی ملایم برای پردازش آن رویداد از طریق نمادها و روایت‌های بازی فراهم می‌کند.

بازی درمانی در روانشناسی نوعی درمان است که عمدتاً برای کودکان استفاده می‌شود. زمانی که کودکان نتوانند احساسات خود را پردازش کنند یا مشکلات خود را به والدین یا دیگر بزرگسالان بیان کنند، بازی درمانی بسیار مفید است. اگرچه به ظاهر گاهی بازی معمولی به نظر می‌رسد، اثر بازی درمانی بسیار عمیق‌تر و بیشتر از این حرفاست.

مرکز جامع توانبخشی سرو در زمینه بازی درمانی کودکان اوتیسم، بیش فعالی،  اختلالات حسی، اضطرابی، پرخاشگری ،وسواسی و نافرمانی مقابله ای فعالیت می نماید. جهت تماس با کلینک جامع توانبخشی سرو باشماره تلفن های  3734-8809-021 و 09355505670 تماس حاصل فرمایید.