کاردرمانی کودکان در حیطه ذهنی سعی میکند با تعدیل مشکلات حسی و درکی کودکان به گسترش مهارتهای زندگی آنها کمک کند. باید به این نکته اشاره کرد که کودکان در سن خاصی، مهارتهای مشخصی را به دست میآورند. اما ممکن است والدین با مشاهده کودک خود و مقایسه او با همسالانش متوجه برخی تفاوتها شوند
همانطور که میدانیم کودکان علاوه بر رشد جسمی، رشد ذهنی نیز دارند و به این واسطه در سنین مختلف با متناسب با سن خود به مهارتهای خاصی دست پیدا میکنند. اما ممکن است که کودک شما نشانههایی از تاخیر رشدی را نمایان کند. به طور مثال اگر کودک یکساله شما هنوز هم بر روی زمین نمیخزد و یا کودک دوساله شما هنوز توانایی راه رفتن ندارد، دچار تاخیر رشدی شده است.
پزشک متخصص از مراحل رشدی معین برای ارزیابی سطح رشدی کودک شما استفاده میکند. به عبارت دیگر اگر در سن خاصی کودک شما مهارت مشخص را بدست نیاورده، دچار تاخیر رشدی بوده و ممکن است به کاردرمانی ذهنی نیاز داشته باشد. در ادامه مثالهایی از مراحل رشدی کودکان آورده شده است.
دستیابی به مهارتهایی مانند نشستن، خزیدن، چهار دست و پا رفتن، راه رفتن و…
توسعه مهارتهای بازی و ارتباطات اجتماعی متناسب با سن کودک
توانایی یادگیری مهارتهای خاص
اختلال در مهارتهای حرکتی
در دایره فعالیتهای حرکتی در انسان برخی از فعالیتها، مهارت حرکتی درشت و برخی دیگر مهارت حرکتی ظریف دسته بندی میشود. مهارتهای حرکتی ظریف معمولا به قدرت، کنترل و مهارت ماهیچههای کوچک انگشتان دست و پا وابسته است. کودکانی که در مهارتهای حرکتی ظریف خود دچار مشکل هستند، در فعالیتهایی مانند قیچی کردن، نقاشی، باز کردن در بطری و… نیز با مشکل مواجه میشوند.
در مقوله کاردرمانی کودکان، مهارتهای حرکتی درشت معمولا شامل فعالیتهایی هستند که به حرکت کل بدن نیاز دارند و ماهیچههای بزرگی در انجام آنها نقش دارند. فعالیتهای روزمرهای مانند راه رفتن، نشستن، پریدن، دویدن، ایستادن، بالا رفتن از پله و… همگی بخشی از مهارت های حرکتی درشت میباشند. البته مهارتهای حرکتی درشت فقط به همین موارد خلاصه نشده و طیف بسیار وسیعتری را در برمیگیرند که گرفتن و پرتاب توپ، دوچرخه سواری، اسکوتر، شنا و…. نیز از جمله آنها هستند.
اختلال در مهارتهای حرکتی ظریف
در دایره فعالیتهای حرکتی در انسان برخی از فعالیتها، مهارت حرکتی درشت و برخی دیگر مهارت حرکتی ظریف دسته بندی میشود. مهارتهای حرکتی ظریف معمولا به قدرت، کنترل و مهارت ماهیچههای کوچک انگشتان دست و پا وابسته است. کودکانی که در مهارتهای حرکتی ظریف خود دچار مشکل هستند، در فعالیتهایی مانند قیچی کردن، نقاشی، باز کردن در بطری و… نیز با مشکل مواجه میشوند.
اگر به مشکلات در زمینه مهارتهای حرکتی ظریف توجه نشود، در آینده ممکن است کودک در نوشتن، کار با کامپیوتر، انجام کارهای روزانه و… دچار مشکل شود. وجود اختلال در مهارتهای حرکتی ظریف، یکی از مواردی است که نیاز به کاردرمانی کودکان را مشخص میکند. در ادامه برخی از مهارتهای مرتبط به مهارتهای حرکتی ظریف را نام میبریم.
دستکاری و درون مشت حرکت دادن (Manipulate) اسباب بازیها
نگه داشتن و استفاده از مداد
استفاده از قیچی
بستن زیپ شلوار یا کت، دکمه پیرهن و بند کفش
نقاشی، کشیدن اشکال هندسی، رنگ آمیزی
دستخط ضعیف
اختلال در مهارتهای حرکتی درشت
مهارتهای حرکتی درشت در مراحل رشدی کودک بسیار حائز اهمیت بوده تاثیر بسیار مهمی بر روی زندگی کودک دارد. یکی از کارهای مفیدی که کاردرمانی کودکان انجام میدهد، تقویت و بهبود مهارتهای حرکتی درشت است. اگر کودک شما نشانههایی از موارد زیر را نمایان میسازد بهتر است که برای ارزیابی کاردرمانی اقدام کنید.
در سن ۲ سالگی هنوز کودک شما از پله بالا و پایین نمیرود.
در سن ۱۸ ماهگی هنوز توانایی چهار دست و پا رفتن ندارد.
در هماهنگی دو طرفه بدن خود مشکل دارد. (بطور مثال توپ را دو دستی پرتاب نمیکند.)
در سن ۸ سالگی هنوز درک طرف راست و چپ بدن خود را ندارد.
در راه رفتن تعادل کمی دارد و دست و پا چلفتی به نظر میرسد.
ناامنی ثقلی یا ترس از ارتفاع.
در انجام کارهای دستی و روزمره از خط وسط بدن خود عبور نمیکند.
کاردرمانی یکی از شاخه های توانبخشی است که بر روی ابعاد جسمی و روانی افراد کار می کند. این درمان در واقع حوزه ای میان رشته ای است که از علوم مختلف نظیر روانشناسی، فیزیولوژیک و آناتومی برای بهبود عملکرد بیماران بهره می برد. یکی از هدف های اصلی کاردرمانی به استقلال رساندن مراجع است. به طوری که پس از پایان جلسات بتواند به تنهایی کارهای مربوط به خود را انجام دهد.
مرکز جامع توانبخشی سرو در زمینه کاردرمانی کودکان اوتیسم، بیش فعالی، سندروم داون، کودکان کم توان ذهنی، اختلالات حسی، اختلالات یادگیری ، لکنت زبان فعالیت می نماید. جهت تماس با کلینک جامع توانبخشی سرو باشماره تلفن های 3734-8809-021 و 09355505670 تماس حاصل فرمایید.