اختلال بلع (Dysphagia) به سختی یا غیرطبیعی بودن روند بلع غذا یا نوشیدنی گفته میشود؛ یعنی فرد نمیتواند غذا را به راحتی از دهان به معده منتقل کند.
🔍 انواع مشکلات بلع
مرحله دهانی (Oral stage)
نشت غذا یا مایعات از دهان
ناتوانی در جویدن درست
مشکل در کنترل و جابجایی لقمه با زبان
باقی ماندن غذا در دهان بعد از بلع
مرحله حلقی (Pharyngeal stage)
گیر کردن غذا در گلو
سرفه یا خفگی در هنگام بلع
ورود غذا به راه هوایی (آسپیره شدن)
صدای خِشدار یا “تر” بعد از بلع
مرحله مری (Esophageal stage)
احساس گیر کردن غذا در پایین گلو یا قفسه سینه
برگشت غذا از معده به گلو
👩🏻⚕️ نقش گفتاردرمانگر در درمان
گفتاردرمانگران پس از ارزیابی دقیق (با آزمونهای بالینی و گاهی ویدئوفلوروسکوپی) میتوانند:
توان عضلات دهان و زبان را تقویت کنند.
آموزش نحوه صحیح بلع بدهند (مثلاً تغییر وضعیت سر، بلع دو مرحلهای، یا استفاده از حرکات خاص زبان).
نوع غذا را برای بیمار تنظیم کنند (مایعات غلیظتر یا غذاهای نرمتر).
تمرینهای تنفسی و هماهنگی گفتار و بلع را آموزش دهند.
💬 علل شایع مشکلات بلع
سکته مغزی
پارکینسون
آسیب مغزی یا نخاعی
اماس
بیماریهای عضلانی یا نورولوژیک
جراحیها در ناحیه سر و گردن
سالمندی
🩺 تمرینهای پایهای در گفتاردرمانی بلع
(فقط تحت نظر درمانگر انجام شود)
تمرین فشار زبان به سقف دهان
تمرین بالا بردن حنجره با بلع خشک
تمرین “ام” طولانی برای تقویت حلق
تمرین بلع همراه با چانه پایین (“Chin tuck”)
تمرین تنفس کنترلشده برای کاهش آسپیره
گفتاردرمانی یا آسیبشناسی گفتار و زبان رشتهای از علوم توانبخشی است که توسط یک متخصص بالینی بنام گفتار درمانگر یاآسیب گفتار و زبان (SLP) به بررسی، تشخیص و درمان اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع میپردازد.
مرکز جامع توانبخشی سرو در زمینه گفتاردرمانی کودکان اوتیسم، بیش فعالی، سندروم داون، کودکان کم توان ذهنی، اختلالات حسی، اختلالات یادگیری ، لکنت زبان فعالیت می نماید. جهت تماس با کلینک جامع توانبخشی سرو باشماره تلفن های 3734-8809-021 و 09355505670 تماس حاصل فرمایید.