تاندون آشیل: از ترمیم تا استقلال عملکردی
تمایز تخصصی: کاردرمانی (OT) و فیزیوتراپی (PT) در بهبودی آشیل
در کلینک جامع توانبخشی سرو ، ما به تفکیک وظایف درمانگران اعتقاد داریم تا حداکثر بهرهوری در هر فاز درمانی حاصل شود:
- فیزیوتراپیستها: بر بهینهسازی پارامترهای فیزیکی تمرکز دارند: دامنهی حرکت فعال و غیرفعال، کاهش ادم، تقویت اختصاصی عضلات درگیر (مانند گاستروکنمیوس و سولئوس) و بهبود الگوی گامبرداری
- کاردرمانگران (OT): تمرکز اصلی خود را بر “چه کاری انجام میدهید” قرار میدهند. آنها ضعف تاندون را در بافت فعالیتهای روزمره بیمار ادغام کرده و مداخلات تطبیقی (Adaptive Interventions) را ارائه میدهند
مداخلات کلیدی کاردرمانی بر اساس فاز توانبخشی
برنامه کاردرمانی در کلینیک ما بهطور همزمان با پروتکلهای زمانبندی شده جراح پیش میرود:
۱. فاز محافظتی (Early Post-Operative / NWB)
در این مرحله که تحمل وزن صفر است و بیمار عموماً از گچ یا بوت استفاده میکند، OT بر حفظ ایمنی و استقلال در فعالیتهای کمتنش تمرکز دارد:
- ایمنی در محیط (Home Safety Modification): ارزیابی دقیق محیط زندگی برای حذف خطرات زمین خوردن. توصیههایی در مورد استفاده موقت از وسایل کمکی (مثل صندلی حمام و دستگیره).
- مهارتهای مراقبت شخصی (Self-Care Skills): آموزش تکنیکهای ارگونومیک برای لباس پوشیدن، بهداشت دهان و دندان، اصلاح سر و صورت و تعویض پانسمان در وضعیت نشسته یا درازکش برای جلوگیری از فشار بر تاندون.
- جابهجایی ایمن (Transfers): آموزش مهارتهای انتقال ایمن از تخت به صندلی چرخدار/عصا/واکر، با تأکید بر حفظ مرکز ثقل و حفاظت از اندام تحتانی آسیبدیده.
۲. فاز تحمل وزن محدود (Partial Weight Bearing)
هنگامی که اجازه تحمل وزن جزئی داده میشود، کاردرمانی بر بازگرداندن تدریجی عملکرد دستکاری و تعادلی متمرکز میشود:
- بهینهسازی استفاده از وسایل کمکی: گذار از واکر به عصا و سپس به بریس، با تمرکز بر حفظ تعادل دینامیک در حین حرکت.
- فعالیتهای ظریف دست (Fine Motor Skills): فعالیتهایی برای اطمینان از اینکه مفاصل و قدرت ساعد و دست به دلیل استفاده مداوم از عصا تضعیف نشدهاند.
- شروع IADLs (فعالیتهای پیچیدهتر): ارزیابی اولیه آمادگی برای کارهای سبک منزل یا برگشت به رانندگی (بررسی ایمنی و توانایی فشردن پدالها).
۳. فاز بازگشت به فعالیتهای جامعه و کار (Return to Work/Community)
این فاز قلب کاردرمانی است و نتایج بلندمدت را تضمین میکند:
- ارزیابی شغلی (Work Hardening/Conditioning): اگر بیمار کار فیزیکی دارد، برنامههای شبیهسازی شغلی برای بازگرداندن تدریجی تحمل فعالیتهای ایستادن، حمل بار سبک، و راه رفتنهای طولانیمدت طراحی میشود.
- تطبیق با محیط: آموزش راهکارهای کاهش فشار در محیط کار (مثل استفاده از زیرپایی، تنظیم ارتفاع میز کار).
- مدیریت خستگی عملکردی (Fatigue Management): آموزش بیماران برای اولویتبندی فعالیتها و استراتژیهای حفظ انرژی برای جلوگیری از عود علائم یا التهاب مجدد تاندون.
نتیجهگیری: تضمین استقلال بلندمدت
در کلینیک ما، کاردرمانی یک گام اختیاری نیست، بلکه یک مولفه ضروری در پروتکل جامع توانبخشی تاندون آشیل است. ما با تمرکز بر فعالیتهای معنیدار، اطمینان حاصل میکنیم که بیماران ما نه تنها از نظر فیزیکی بهبود یافتهاند، بلکه با اطمینان کامل به زندگی کاری، اجتماعی و شخصی خود بازگشتهاند.